zemun istorija

 

- U VI milenijumu pre n.e. nosioci raznih agrarnih kultura zadržali su se u jugoistočnom Sremu i na uzdignutim lesnim terasama kraj reka(Dunav i Sava) podigli naselja zemunica(staništa u zemlji),lagumica(staništa u bregu) i poluzemunica. Pronalazak metalurgije i upotreba bakra izazvali su nestajanje neolitske kulture. Nosioci kulture bakra potisnuli su starosedeoce i u ovom kraju obnovljene su ili podizane nove naseobine(Zemun,Beljarica,Batajnica i dr.)

- Dolazak Kelta ili Gala i njihovo konačno nastanjivanje (III vek pre n.e.) u ove krajeve otvara novo poglavlje u proslošti mnogih naselja. Jedno od značajnih utvrdjenih mesta Kelta bio je Taurunum(današnji Zemun). Oni su doneli savršenije poljoprivredne alatke i ratnu opremu, široko korišćenje gvozdene rude u zanastvu, primenu vitla u grnčariji i kovanje novca. U doba vladavine cara Avgusta Rimljani su oko 15. godine pokorili i Kelte u Sremu.Oko 10. godine n.e. osnovana je rimska provincija Panonija i Dunav postaje severna granica Rimskog carstva koju je obezbedjivao Taurunum. Prodor Huna slomio je odbranu na dunavskoj granici 441. godine tako da je ceo Zemun potpao pod njihovu vlast. U doba velike seobe naroda tj. od dolaska Huna pa do nastanjivanja Slovena u ove krajeve i konačne propasti Avarske države (799. godine) Taurunum je delio sudbinu Panonije.

- Posle propasti avarske vlasti Zemunom su vladali Franci, Bugari, Vizantici a zatim Madjari. U vezi sa definitivnim nastanjivanjem Slovena koji se u ovim krajevima pominju jos u VI veku javlja se slovenski toponim Beograd(878. godine), a mnogo kasnije Zemun.(XII vek u hronikama). Dvanaesti vek ispunjen je ratovima izmedju Vizantije(Istocno Rimsko Carstvo) i Ugarske koje se bore za prevlast na ovim prostorima. U tim sukobima Zemun je rušen i ponovo gradjen. Krajem istoga veka vladavina Vizantije definitivno je zamenjena vlašću Ugarske. Posle uporne odbrane šajkasa pod vodjstvom brace Skobalić Zemun je 12. jula 1521. godine pao u ruke Turaka. U osvojenim krajevima uveden je turski feudalni poredak, nova upravna i sudska organizacija. U administrativnom pogledu Zemun je pripadao sremskom sandžaku koji se 1541. godine nalazio u sastavu Budimskog pašaluka i bio je središte istoimene nahije.

- Sve do XVIII veka Zemun se sastojao od današnjeg Donjeg grada. Godine 1816. dolaskom većeg broja nemačkih porodica iz Banata osnovano je drugo predgradje koje je u vezi sa posetom cara Franca I Zemunu (1817. godine) dobilo ime Francstal. Trećeg oktobra 1813. godine u vreme približavanja turske vojske Beogradu, presao je u Zemun i Karadjordje sa grupom vojvoda i kasnije sve do 1914. godine Zemun je bio najbliže sklonište najpre srpskih izbeglica od Turaka a zatim i političke emigracije Srbije.

- Kad je u leto 1914. godine počeo prvi srpski svetski rat, Zemun se ponovo našao na liniji ratnih okrsaja. Posle cerske bitke prvi put je u Zemun ušla srpska vojska i zadržala se od 10. do 14. septembra. Nešto kasnije austrougarske vlasti internirale su srpske gradjane iz Zemuna i pograničnih sela koji su se svojim kućama vratili tek 1916. godine. Posle proboja Solunskog fronta i poraza u Srbiji austrougarske i nemacke jedinice ubrzano su se povlačile. Prvog novembra oslobodjen je Beograd a 5. novembra 1918. godine u Zemun je ušla srpska vojska koju su gradjani sa oduševljenjem dočekali.
- Pripajanje Zemuna Opštini grada Beograda 1. aprila 1934. godine nesumnjivo je jedan od prelomnih datuma u istoriji dva grada.Verodostojnost ovome daje činjenica da je obrazovanje jedinstvene gradske teritorije imalo karakter novine u nekoliko dimenzija ekonomskoj, političkoj,vojno-strateškoj i kulturnoj.